Gdański Program Ochrony Zdrowia Psychicznego jest próbą stworzenia systemowego narzędzia zarówno dla ochrony tego zdrowia, jak i radzenia sobie z zagrożeniami jakie niosą kryzysy i choroby psychiczne.

Najważniejsze definicje terminów używanych w Programie:

Zdrowie psychiczne – jest czymś więcej niż tylko brakiem choroby psychicznej, wymaga ono: poczucia samowystarczalności, samooceny i poczucia własnej wartości, umiejętności zaufania innym, zdolności dawania i brania przyjaźni, miłości i przywiązania, zdolności tworzenia trwałych związków emocjonalnych, zdolności głębokiego przeżywania emocji, umiejętności przebaczania innym i sobie samemu, zdolności do przemyśleń nad sobą i rozważań nad zmianami, umiejętności uczenia się przez doświadczenie, zdolności tolerowania niepewności i podejmowania ryzyka, zdolności do zadumy i fantazjowania

Kryzys – występuje wówczas, gdy człowiek ocenia sytuację jako zagrażającą, a zarazem przekraczającą jego dotychczasowe sposoby radzenia sobie.

Trudności psychiczne – można opisać jako odczuwanie lub doświadczanie wydarzenia lub sytuacji jako trudności nie do zniesienia, wyczerpującej zasoby możliwości i naruszającej mechanizmy radzenia sobie

Psychoza – choroba psychiczna opisywana jako stan głębokiego zakłócenia czynności poznawczych

Schizofrenia – zaburzenie psychiczne przewlekłe, którego charakterystyczne objawy wskazują na występowanie mniej lub bardziej zaznaczonej dezintegracji czynności psychicznych zakłócających prawidłowy i harmonijny przebieg procesów psychicznych

Osoby z zaburzeniami psychicznymi to osoby:

  • Chore psychiczne
  • Upośledzone umysłowe
  • Wykazujące inne zakłócenia czynności psychicznych

Uzależnienie od substancji psychoaktywnych – to psychiczny a niekiedy fizyczny stan wynikający z interakcji między żywym organizmem a substancją, charakteryzujący się zmianami zachowania i innymi reakcjami

 

Cel główny:

Tworzenie lokalnego systemu zapewniającego optymalne warunki i szanse rozwoju psychicznego mieszkańców Gdańska oraz poprawę jakości życia osób z trudnościami i kryzysach psychicznych oraz zaburzeniami psychicznymi, ich rodzin, opiekunów i otoczenia społecznego w Gdańsku

 

Wnioski z diagnozy:

Rozpowszechnienie zaburzeń psychicznych

Wśród pacjentów PZP w wieku do 18 lat o 30% wzrosła liczba diagnoz w zakresie zaburzeń nerwicowych związanych ze stresem i pod postacią somatyczną, oraz o 20% zaburzeń zachowania i emocji rozpoczynające się zwykle w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym. O ponad połowę częściej u dzieci i młodzieży diagnozowano także całościowe zaburzenia rozwojowe, w tym autyzm, Zespół Asergera, zaburzenia dezintegracyjne.

Uzależnienia

Od roku 2011 spadła liczba uczniów gimnazjum i liceum, którzy nigdy nie pili alkoholu. Obecnie jest to 25,4% uczniów gimnazjum i 8,6% uczniów liceum. Natomiast można zaobserwować obniżenie wieku częstszego sięgania po alkohol. Obecni gimnazjaliści zaczynają pić więcej alkoholu w wieku 13-14 lat, a moment pierwszego upicia następuje u nich w wieku 15 lat. Natomiast obecni uczniowie szkół średnich zaczynali więcej pić około 14-15 roku życia, a do pierwszego incydentu związanego z upiciem dochodziło najczęściej około 16 roku życia.

Spadla także liczba młodzieży, która używała marihuany – od poprzedniego pomiaru w 2011 roku- o połowę. Obecnie 8,6% gimnazjalistów i 15% licealistów przyznało się do palenia marihuany lub haszyszu. Zdecydowanie częściej palą uczniowie starsi. Około 1,8% licealistów i 1,2 %gimnazjalistów pali codziennie. Następuje też nieznaczne obniżenie wieku sięgania p marihuanę.

Relatywnie niewielka grupa uczniów miała kontakt z narkotykami : liczba waha się od 1 do 4 % uczniów. Najczęściej była to styczność jednorazowa. Narkotyki są dostępne dla 11-20% uczniów.

Obecni gimnazjaliści zaczynają eksperymentować z narkotykami wcześniej niż ich starsi koledzy, najczęściej w wieku 14-15 lat. Częściej biorą leki przeciwbólowe, uspakajające i nasenne, nierzadko łącząc je z alkoholem. Natomiast uczniowie szkół ponadgimnazjalnych, najczęściej sięgają po środki i grzyby halucynogenne.

Tylko nieliczni uczniowie deklarują, że zażywali dopalaczy.

Co drugi gimnazjalista i co trzeci uczeń szkoły ponadgimnazjalnej deklaruje, że nigdy nie sięgnął po papierosy a kolejne 13,8% i 11,9% miało taką styczność raz lub dwa razy. Mimo to 10,5% gimnazjalistów i 20,5% ponadgimnazjalistów pali codziennie.

Popularnym substytutem dla tradycyjnego papierosa jest wśród badanych uczniów e- papieros, paliło go 50% gimnazjalistów i 67% ponadgimnazjalistów.

W ocenie ryzykowności używania alkoholu i substancji psychoaktywnych młodzież kieruje się tym, czy ilość i częstość sięgania po daną substancję wskazuje na uzależnienie.

Powszechne wśród badanych uczniów jest codzienne korzystanie z Internetu . tak samo młodzież sięga po to medium w tygodniu, jak i w weekendy.

 

Próby samobójcze

Na przestrzeni lat 2010-2014 widać wyraźną tendencję wzrostową prób samobójczych w województwie pomorskim.

Jednym z czynników ryzyka rozwoju zaburzeń psychicznych jest przemoc w rodzinie. Nasilenie tego zjawiska obserwowane jest w danych MOPR. O ponad połowę wzrosła liczba wszczętych procedur „ Niebieskich Kart”.

 

Zadania podejmowane w ramach programu w ZSSiO:

  1. Promocja zdrowia i aktywnego trybu życia
  2. Promocja zdrowia psychicznego
  3. Promocja zdrowego środowiska życia i pracy
  4. Prewencja zaburzeń adaptacyjno-rozwojowych
  5. Przeciwdziałanie uzależnieniom od substancji psychoaktywnych, w tym uzależnieniu od alkoholu, narkotyków i nowych substancji psychoaktywnych
  6. Przeciwdziałanie uzależnieniu od nikotyny, w tym e-papierosów oraz narażeniu na bierne palenie
  7. Przeciwdziałanie uzależnieniom behawioralnym, w tym zaburzeń jedzenia, uzależnień od pornografii, seksu, hazardu, Internetu i gier komputerowych
  8. Przeciwdziałanie nawrotom kryzysów i zaburzeń psychicznych
  9. Prowadzenie diagnozy
  10. Prowadzenie działań interwencyjnych dla uczniów potrzebujących i ich rodzin
  11. Organizacja wsparcia zewnętrznego dla dzieci i młodzieży w sytuacji kryzysu
  12. Upowszechnianie środowiskowych form interwencji
  13. Realizacja działań mających na celu zapewnienie dzieciom i młodzieży dotkniętych kryzysem psychicznym, specjalistycznych oddziaływań sprzyjających integracji w środowisku szkolnym
  14. Wspieranie działań edukacyjnych, podnoszenie wiedzy i kompetencji oraz wsparcie wszystkich podmiotów szkoły

 

  1. Wałęsa