Gdy trzeba szybko wskazać państwa Ameryki Południowej, najłatwiej pomylić kraj z terytorium zależnym albo zapomnieć o Gujanie i Surinamie. Poniżej znajdziesz pełną listę 12 niepodległych państw, ich stolice, najważniejsze cechy oraz proste wyjaśnienie, dlaczego Gujana Francuska nie jest osobnym krajem.
Ameryka Południowa obejmuje 12 państw i kilka terytoriów zależnych
- 12 państw tworzy podstawową listę krajów kontynentu.
- Brazylia jest największym państwem Ameryki Południowej.
- Najważniejsze języki to hiszpański i portugalski, ale używa się także niderlandzkiego, angielskiego i języków rdzennych.
- Gujana Francuska leży na kontynencie, lecz jest częścią Francji.
- Stolice pomagają uporządkować wiedzę i łatwiej zapamiętać położenie państw.
Jakie państwa leżą w Ameryce Południowej
W szkolnym i geograficznym ujęciu Ameryka Południowa ma 12 suwerennych państw. Oznacza to, że są to kraje posiadające własne władze, terytorium i niezależność międzynarodową. Poniższa tabela jest najprostszą ściągą do nauki.
| Państwo | Stolica | Najważniejsza informacja |
|---|---|---|
| Argentyna | Buenos Aires | Duży kraj rozciągający się od subtropikalnej północy po chłodną Patagonię. |
| Boliwia | Sucre, siedziba rządu w La Paz | Państwo śródlądowe z wysokimi Andami i jeziorem Titicaca. |
| Brazylia | Brasília | Największy kraj kontynentu, zajmujący niemal połowę jego powierzchni. |
| Chile | Santiago | Wąski i bardzo długi kraj położony między Andami a Oceanem Spokojnym. |
| Ekwador | Quito | Leży na równiku i obejmuje także archipelag Galápagos. |
| Gujana | Georgetown | Jedno z niewielu anglojęzycznych państw kontynentu. |
| Kolumbia | Bogotá | Ma dostęp zarówno do Morza Karaibskiego, jak i Oceanu Spokojnego. |
| Paragwaj | Asunción | Państwo śródlądowe położone w dorzeczu rzeki Paragwaj. |
| Peru | Lima | Łączy wybrzeże Pacyfiku, Andy i fragment Niziny Amazonki. |
| Surinam | Paramaribo | Najmniejsze państwo kontynentu pod względem liczby ludności. |
| Urugwaj | Montevideo | Niewielki kraj nad Atlantykiem, sąsiadujący z Argentyną i Brazylią. |
| Wenezuela | Caracas | Państwo nad Morzem Karaibskim, znane między innymi z wodospadu Salto Ángel. |
W przypadku Boliwii pojawia się częsty problem. Sucre jest stolicą konstytucyjną, natomiast La Paz pozostaje siedzibą rządu i najważniejszych instytucji państwowych. W zadaniach szkolnych najlepiej zapamiętać obie informacje, ponieważ pytanie może dotyczyć zarówno stolicy formalnej, jak i faktycznego centrum administracyjnego.
Państwa kontynentu według położenia
Sama lista nazw nie wystarcza, jeśli trzeba rozwiązać zadanie z mapą. Ja porządkuję kraje według ich położenia, bo taki układ pozwala szybciej odtworzyć ich rozmieszczenie.
Wybrzeże Oceanu Spokojnego
Od północy na południe nad Oceanem Spokojnym leżą Kolumbia, Ekwador, Peru i Chile. Chile jest szczególnie łatwe do rozpoznania, ponieważ tworzy długi, wąski pas lądu ciągnący się wzdłuż Andów.
Wybrzeże Atlantyku i Morza Karaibskiego
Nad Atlantykiem znajdują się między innymi Brazylia, Urugwaj, Gujana, Surinam i Argentyna. Kolumbia i Wenezuela mają natomiast dostęp do Morza Karaibskiego, które jest częścią Atlantyku. Ten podział pomaga zrozumieć, dlaczego państwa północnej części kontynentu różnią się klimatem od krajów położonych na południu.
Przeczytaj również: Poza tym czy pozatym - Jak pisać poprawnie i czy stawiać przecinek?
Państwa bez dostępu do morza
W Ameryce Południowej są dwa państwa śródlądowe, czyli Boliwia i Paragwaj. Nie mają własnej linii brzegowej, ale dzięki rzekom, zwłaszcza Paragwajowi i Paranie, zachowują połączenie z systemem transportu wodnego.
Co wyróżnia największe i najmniejsze kraje
Największym państwem jest Brazylia, której powierzchnia wynosi około 8,5 mln km². To więcej niż połowa powierzchni całego kontynentu. Brazylia obejmuje Amazonię, rozległe wyżyny, wilgotne lasy równikowe i długie wybrzeże Atlantyku, dlatego trudno traktować ją jako obszar o jednym krajobrazie.
Duże terytorium mają także Argentyna, Peru, Kolumbia, Boliwia i Wenezuela. Z kolei do najmniejszych państw należą Surinam, Urugwaj i Gujana. Mniejsza powierzchnia nie oznacza jednak małego znaczenia geograficznego. Surinam i Gujana są ważne między innymi dlatego, że pokazują językową różnorodność kontynentu.
Największą liczbę mieszkańców ma Brazylia, a jej oficjalnym językiem jest portugalski. W większości pozostałych państw dominuje hiszpański, jednak w codziennym życiu nadal obecne są języki i tradycje ludów rdzennych, między innymi keczua, ajmara i guaraní.
Państwa a terytoria zależne
Jedno z najczęstszych nieporozumień dotyczy liczby krajów. Na mapie Ameryki Południowej zobaczymy nie tylko 12 państw, lecz także obszary, które nie są niezależnymi krajami.
- Gujana Francuska jest departamentem zamorskim Francji, a jej głównym miastem jest Kajenna.
- Falklandy, czyli Malwiny, pozostają terytorium zamorskim Wielkiej Brytanii, choć Argentyna zgłasza do nich roszczenia.
- Georgia Południowa i Sandwich Południowy są brytyjskim terytorium zamorskim, praktycznie pozbawionym stałej ludności.
Dlatego odpowiedź zależy od tego, o co dokładnie pyta zadanie. Gdy mowa o państwach kontynentu, podajemy 12 krajów. Gdy temat obejmuje wszystkie jednostki polityczne widoczne na mapie, trzeba dopisać również terytoria zależne.
Jak szybko zapamiętać listę krajów
Najlepiej uczyć się mapy pasami, a nie przypadkową kolejnością alfabetyczną. Na zachodzie zapamiętaj ciąg Kolumbia, Ekwador, Peru, Chile, na północy Gujanę, Surinam i Wenezuelę, a w centrum oraz na południu Brazylię, Boliwię, Paragwaj, Argentynę i Urugwaj.
Pomaga także podział językowy. Brazylia mówi po portugalsku, większość pozostałych państw po hiszpańsku, a Gujana i Surinam wyróżniają się odpowiednio językiem angielskim i niderlandzkim. Nie próbowałbym zapamiętywać wszystkiego jednego wieczoru. Skuteczniejsze jest połączenie pustej mapy, krótkiej listy stolic i kilku powtórek rozłożonych na parę dni.
Dobrym ćwiczeniem jest zakrycie nazw na mapie i odtworzenie ich z pamięci. Najpierw zaznacz państwa nad Pacyfikiem, potem kraje bez dostępu do morza, a na końcu pozostałe. Taka metoda wykorzystuje pamięć przestrzenną, czyli zapamiętywanie informacji przez ich położenie i wzajemne relacje.
Mapa państw Ameryki Południowej daje więcej niż sama lista
Jeśli masz zapamiętać tylko jedną rzecz, niech będzie nią liczba 12 państw. Potem dołącz stolice, dostęp do oceanu oraz rozróżnienie między krajami niepodległymi a terytoriami zależnymi.
Moim zdaniem właśnie mapa jest najlepszym narzędziem do nauki tego tematu. Pokazuje nie tylko nazwy, ale też wielkość Brazylii, przebieg Andów, położenie państw śródlądowych i niezwykłą różnorodność kontynentu, dzięki czemu wiedza zostaje w pamięci na dłużej.
